Sprawozdania

Seminarium naukowe „Prawo a język” (Toruń, 22-24.11.2013r.)

W dniach 22-24 listopada 2013 roku Koło Naukowe Prawa Rzymskiego „Bona Fides” zorganizowało seminarium naukowe poświęcone tematowi „Prawo a język”, które odbyło się w Wyższej Szkole Filologii Hebrajskiej w Toruniu.

Za cel rozważań uczestnicy obrali sobie próbę porównania zakresów znaczeniowych i normatywnych czterech podstawowych pojęć prawa rzeczowego, tj. własności, posiadania, rzeczy oraz nieruchomości.

Studenci i doktoranci reprezentujący uniwersytety we Wrocławiu, Toruniu i Poznaniu przedstawili specyfikę wskazanych terminów prawnych w wybranych porządkach prawnych, którymi były prawo rzymskie, kanoniczne, francuskie, angielskie, niemieckie, austriackie, włoskie, ukraińskie, arabskie, chińskie oraz hinduskie. Zaprezentowane rozwiązania zostały skonfrontowane z koncepcją Ernsta Rabla, który przedstawił interesujące propozycje ujednolicania terminów prawa cywilnego, w tym prawa rzeczowego. Dyskusja moderowana była przez prof. Wojciecha Dajczaka oraz dra Jacka Wiewiorowskiego.

Ze spotkania wypływają ciekawe wnioski. Można stwierdzić, że wypracowanie jednolitych pojęć stanowiących wspólny rdzeń dla rozmaitych porządków jest zadaniem niezwykle trudnym, a wręcz niemożliwym. Dostrzegalne są elementy harmonijne, jednak istnieją też znaczne rozbieżności. Możliwe jest dokonanie kilku klasyfikacji wskazanych porządków, co pokazuje, że różne unormowania wynikają ze specyfiki poszczególnych systemów prawnych reprezentujących rozmaite kręgi, rodziny i tradycje prawne. Ponadto dla procesu ujednolicania terminologii prawnej nie istnieje narzędzie w pełni obiektywne. Język, którym operujemy narzuca z góry określony sposób myślenia i przywołuje konotacje charakterystyczne dla porządku prawnego, który wyraża. Pojawiają się zatem pewne problemy natury translatorycznej. Przekładanie tekstów prawnych wiąże się z przyjęciem przez tłumacza perspektywy własnej rzeczywistości lingwistycznej, co jest ogniwem zniekształcającym istotę pojęcia.

Seminarium w Toruniu stanowi asumpt do dalszej dyskusji wokół wskazanego tematu.